دوستی های سالم
از کجا بفهمیم یک دوست واقعی داریم؟
تا حالا شده کنار یک نفر باشی و احساس کنی میتونی کاملاً خودت باشی؟ بدون اینکه مجبور باشی نقش بازی کنی، خودت رو تغییر بدی یا نگران قضاوتشدن باشی؟
این احساس یکی از نشانههای یک دوستی سالمه!
دوستی یکی از قشنگترین تجربههای دوران نوجوانیه. دوستها میتونن کنارمون بخندن، بهمون انگیزه بدن، در روزهای سخت حمایتمون کنن و خاطراتی بسازن که سالها یادمون بمونه.
اما یک سؤال مهم وجود داره: آیا هر کسی که باهاش صمیمی هستیم، لزوماً دوست خوبی برای ماست؟
گاهی ممکنه یک دوستی بهجای اینکه بهمون آرامش بده، باعث نگرانی، ناراحتی، استرس یا احساس بیارزشی بشه.
در این مطلب از رسانه نوجوانیم قراره با هم بررسی کنیم دوستی سالم چه ویژگیهایی داره، چطور مرزهای شخصی خودمون رو حفظ کنیم و وقتی یک رابطه دوستانه اذیتمون میکنه، چه تصمیمی بگیریم.
دوستی سالم یعنی چی؟
دوستی سالم رابطهایه که توی اون دو نفر برای هم احترام قائل هستن، به احساسات و نیازهای هم اهمیت میدن و میتونن بدون ترس از تحقیرشدن، درباره مسائل مختلف صحبت کنن.
البته هیچ دوستیای همیشه بینقص نیست.
حتی بهترین دوستها هم ممکنه گاهی اختلافنظر داشته باشن، از هم ناراحت بشن یا سوءتفاهم پیدا کنن.
تفاوت مهم اینجاست که در یک دوستی سالم، هر دو نفر تلاش میکنن مشکلات رو با گفتوگو، احترام و مسئولیتپذیری حل کنن.
یک دوست خوب قرار نیست همیشه با تو موافق باشه؛ اما باید بتونه حتی وقتی مخالفته، بهت احترام بذاره.
۷ نشانه یک دوستی سالم
۱. کنارش میتونی خودت باشی
لازم نیست برای جلب رضایت دوستت، علایق و شخصیتت رو پنهان کنی.
مثلاً اگر تو به کتابخوندن علاقه داری و دوستت عاشق فوتباله، قرار نیست یکی از شما علاقه خودش رو کنار بذاره تا دوستی ادامه پیدا کنه.
در یک دوستی سالم، تفاوتها پذیرفته میشن.
۲. به مرزهای شخصیت احترام میذاره
فرض کن دوستت ازت میخواد رمز گوشی یا حساب کاربریات رو بهش بدی.
وقتی مخالفت میکنی، میگه:
«اگه واقعاً دوستم بودی، رمزتو بهم میدادی!»
این رفتار نشونه احترام به حریم شخصی نیست.
دوستی واقعی به معنای دسترسی نامحدود به اطلاعات، وسایل و زندگی خصوصی یکدیگر نیست.
تو حق داری برای خودت حریم خصوصی داشته باشی.
۳. از موفقیتهات خوشحال میشه
فرض کن در یک مسابقه مدرسه برنده شدی یا نمره خوبی گرفتی.
یک دوست سالم ممکنه خودش هم دوست داشته باشه به چنین موفقیتی برسه، اما تلاش میکنه موفقیتت رو تحقیر نکنه.
دوستی سالم جایی برای رقابت ناسالم و حسادتهای آسیبزننده نیست.
۴. وقتی ناراحتی، به حرفهات گوش میده
گاهی فقط به کسی نیاز داری که بدون مسخرهکردن یا قضاوت عجولانه به حرفهات گوش بده.
دوست خوب همیشه نمیتونه مشکلاتت رو حل کنه، اما میتونه با گوشدادن و همراهیکردن بهت احساس حمایت بده.
البته هیچ دوستی مسئول حل تمام مشکلات عاطفی طرف مقابل نیست. در شرایط جدی، کمکگرفتن از بزرگسالان قابلاعتماد و مشاور اهمیت داره.
۵. بهت اجازه میده دوستهای دیگه داشته باشی
اگر کسی مدام ازت میخواد فقط با اون وقت بگذرونی و به خاطر ارتباط با دیگران سرزنشت میکنه، بهتره درباره این رفتار فکر کنی.
داشتن چند رابطه دوستانه سالم، طبیعی و ارزشمنده.
یک دوستی نباید باعث بشه از خانواده، سایر دوستان یا فعالیتهای موردعلاقهات فاصله بگیری.
۶. اشتباهش رو میپذیره
همه ما گاهی اشتباه میکنیم.
مهم اینه که وقتی رفتارمون باعث ناراحتی کسی میشه، مسئولیت اون رو بپذیریم.
در یک دوستی سالم، عذرخواهی فقط گفتن «ببخشید» نیست؛ تلاش برای تکرارنکردن رفتار آسیبزننده هم اهمیت داره.
۷. برای حفظ دوستی، مجبور نیستی خودت رو نادیده بگیری
اگر برای حفظ یک رابطه، همیشه باید سکوت کنی، از خواستههات بگذری یا کارهایی انجام بدی که باهاشون راحت نیستی، ممکنه رابطه به بازنگری نیاز داشته باشه.
دوستی سالم یعنی کنار هم رشد کنیم، نه اینکه یکی از ما خودش رو فراموش کنه.
وقتی دوستی به ما آسیب میزنه؛ نشانههای هشدار رو بشناس!
گاهی یک رابطه دوستانه ممکنه رفتارهای ناسالمی داشته باشه.
بهویژه اگر این رفتارها تکراری باشن و بعد از صحبت دربارهشون تغییری ایجاد نشه، لازمه جدیتر به رابطه توجه کنیم.
چند نشانه هشدار:
دوستت مرتب تو رو مسخره یا تحقیر میکنه.
رازها و اطلاعات خصوصیت رو بدون اجازه منتشر میکنه.
برای انجام کارهایی که نمیخوای، بهت فشار میاره.
از تهدید به قطع دوستی برای کنترل تصمیمهات استفاده میکنه.
سعی میکنه تو رو از بقیه دوستانت جدا کنه.
وقتی از رفتارش ناراحت میشی، همیشه تو رو مقصر میدونه.
احساس میکنی برای پذیرفتهشدن باید برخلاف ارزشهات رفتار کنی.
وجود یک اختلافنظر یا یک اشتباه بهتنهایی به معنای ناسالمبودن کل رابطه نیست. اما الگوهای تکراری تحقیر، اجبار و کنترل رو نباید نادیده گرفت.
یک موقعیت واقعی؛ تو چه کار میکنی؟
تصور کن دوست صمیمیات بهت پیام داده:
«اگه امروز با ما نیای و به اون همکلاسی پیام توهینآمیز ندی، دیگه جزو گروه ما نیستی!»
تو از این کار خوشت نمیاد، اما میترسی دوستهات رو از دست بدی.
کدوم تصمیم مناسبتره؟
گزینه الف: همراهی میکنم تا از گروه کنار گذاشته نشم.
گزینه ب: محترمانه مخالفت میکنم و اگر فشار ادامه داشت، از یک فرد مورداعتماد کمک میگیرم.
گزینه ج: من هم شروع میکنم به تهدیدکردن دوستهام.
گزینه «ب» انتخاب سالمتریه؛ چون هم از مرزهای شخصی خودت محافظت میکنی و هم در آسیبزدن به دیگران مشارکت نمیکنی.
یادت باشه برای اینکه عضو یک گروه باشی، لازم نیست هر خواستهای رو قبول کنی.
چطور یک دوست خوب باشیم؟
تا اینجا درباره ویژگیهای دوست خوب صحبت کردیم؛ اما یک سؤال مهمتر هم وجود داره:
خود ما چطور میتونیم دوست بهتری برای دیگران باشیم؟
شنونده خوبی باش
وقتی دوستت حرف میزنه، لازم نیست بلافاصله نصیحتش کنی.
گاهی میتونی بپرسی:
«دوست داری فقط به حرفات گوش بدم یا با هم دنبال راهحل بگردیم؟»
به قولهات اهمیت بده
اگر قولی میدی، تلاش کن بهش پایبند بمونی.
اگر نمیتونی کاری رو انجام بدی، صادقانه توضیح بده.
تفاوتها رو بپذیر
دوستت ممکنه سلیقه، عقیده یا علایق متفاوتی داشته باشه.
قرار نیست برای دوستبودن در همه موضوعات شبیه هم باشید.
رازدار باش
وقتی کسی موضوع خصوصی و بیخطری رو با اعتماد بهت میگه، بدون اجازهاش اون رو منتشر نکن.
البته اگر دوستت در خطر جدی قرار داره یا درباره آسیبزدن به خودش یا دیگران صحبت میکنه، لازمه موضوع رو با بزرگسال قابلاعتماد یا فرد متخصص در میون بذاری. حفظ امنیت از پنهان نگهداشتن چنین رازهایی مهمتره.
عذرخواهی رو یاد بگیر
اگر اشتباه کردی، مسئولیت رفتارت رو بپذیر.
یک عذرخواهی خوب میتونه اینطوری باشه:
«میدونم حرفم ناراحتت کرد. متأسفم. سعی میکنم دفعه بعد بهتر رفتار کنم.»
دوستی در فضای مجازی؛ صمیمیت یا خطر؟
امروزه خیلی از دوستیها در پیامرسانها، بازیهای آنلاین و شبکههای اجتماعی شکل میگیرن.
دوستیهای آنلاین میتونن فرصت خوبی برای آشنایی با افراد دارای علایق مشترک باشن، اما رعایت نکات ایمنی ضروریه.
اطلاعات شخصی مثل آدرس خانه، مدرسه و رمزهای عبورت رو به افراد ناشناس نده.
تصاویر خصوصی یا اطلاعات حساس رو تحت فشار دیگران ارسال نکن.
به یاد داشته باش هویت افراد در اینترنت همیشه قابل تأیید نیست.
اگر کسی تهدیدت میکنه یا برای ارسال اطلاعات خصوصی فشار میاره، ارتباط رو محدود کن، از ابزارهای گزارش استفاده کن و با بزرگسال قابلاعتماد صحبت کن.
برای دیدار حضوری با کسی که فقط آنلاین میشناسی، حتماً موضوع رو با والدین یا بزرگسال مسئول در میان بذار و بدون همراهی و برنامهریزی ایمن اقدام نکن.
اعتماد در دوستی مهمه، اما مراقبت از امنیت و حریم خصوصی هم ضروریه.
آزمون کوتاه نوجوانیم؛ دوستیهات چقدر سالم هستن؟
به سؤالهای زیر فکر کن و برای هرکدوم یکی از پاسخهای «بیشتر وقتها»، «گاهی» یا «بهندرت» رو انتخاب کن.
۱. آیا کنار دوستت احساس امنیت و راحتی میکنی؟
۲. آیا میتونی بدون ترس از تحقیرشدن، مخالفتت رو بیان کنی؟
۳. آیا دوستت به حریم خصوصی و تصمیمهات احترام میذاره؟
۴. آیا وقتی اختلافنظر دارید، میتونید درباره اون صحبت کنید؟
۵. آیا دوستی شما دوطرفه است و هر دو برای حفظ اون تلاش میکنید؟
۶. آیا بعد از وقتگذروندن با دوستت معمولاً احساس خوبی داری؟
۷. آیا هر دو میتونید بدون احساس گناه، زمانی رو به خودتون یا دیگران اختصاص بدید؟
نتیجه آزمون رو چطور تفسیر کنی؟
اگر بیشتر پاسخهات «بیشتر وقتها» بوده، ممکنه نشانههای مثبت زیادی در رابطهات وجود داشته باشه.
اگر تعداد زیادی پاسخ «گاهی» یا «بهندرت» داشتی، بد نیست با دقت بیشتری به رابطهات نگاه کنی و درباره احساساتت با فردی مورداعتماد صحبت کنی.
این پرسشها یک ابزار تشخیص روانشناختی نیستن و نمیشه صرفاً بر اساس جوابها درباره یک دوستی قضاوت قطعی کرد.
مهمتر از تعداد جوابها، نوع رفتارها و احساس امنیت تو در رابطه است.
اگر یک دوستی دیگه سالم نبود، چی کار کنیم؟
گاهی باوجود علاقهای که به یک دوست داریم، رابطه به ما آسیب میزنه.
در چنین شرایطی میتونی چند قدم برداری:
قدم اول: احساساتت رو بشناس.
از خودت بپرس دقیقاً چه رفتاری باعث ناراحتیت شده و آیا این اتفاق تکرار میشه؟
قدم دوم: اگر شرایط امنه، گفتوگو کن.
بهجای سرزنش، درباره احساس خودت حرف بزن.
مثلاً:
«وقتی جلوی بقیه مسخرهام میکنی، ناراحت میشم و دوست دارم این رفتار تکرار نشه.»
قدم سوم: مرز مشخص کن.
میتونی بگی چه رفتاری رو نمیپذیری و در صورت تکرارش چه تصمیمی برای محافظت از خودت میگیری.
قدم چهارم: در صورت نیاز فاصله بگیر.
اگر رفتارهای آسیبزننده ادامه پیدا کردن، لازم نیست به هر قیمتی رابطه رو حفظ کنی.
قدم پنجم: کمک بگیر.
اگر با تهدید، زورگویی، باجگیری یا آزار مواجه شدی، بهتره از یک بزرگسال مورداعتماد، مشاور مدرسه یا متخصص کمک بخوای.
چالش این هفته نوجوانیم؛ یک قدم برای دوستی بهتر!
این هفته سه مأموریت ساده داری:
مأموریت اول: قدردانی
به یکی از دوستهات بگو چه ویژگی خوبی در اون میبینی و چرا از دوستی باهاش خوشحالی.
مأموریت دوم: گوشدادن واقعی
در یک گفتوگو، گوشی رو کنار بذار و با توجه کامل به حرفهای دوستت گوش بده.
مأموریت سوم: احترام به تفاوتها
اگر درباره موضوعی اختلافنظر داشتید، تلاش کن بدون مسخرهکردن یا تحمیل نظرت، دیدگاهش رو بشنوی.
در پایان هفته از خودت بپرس:
«این سه کار چه تأثیری روی رابطههای من داشتن؟»
دوستی خوب یعنی همیشه کنار هم بودن؟
نه لزوماً!
دوستهای واقعی هم به فضای شخصی، خانواده، درس، استراحت و علایق فردی نیاز دارن.
ممکنه دوستت بعضی روزها حوصله صحبتکردن نداشته باشه یا بخواد تنها باشه.
این موضوع لزوماً به این معنی نیست که دیگه دوستت نداره.
یکی از نشانههای بلوغ در دوستی اینه که بتونیم هم صمیمی باشیم و هم به استقلال یکدیگر احترام بذاریم.
حرف آخر؛ تعداد دوستهات مهمتره یا کیفیت دوستیهات؟
داشتن دهها دوست و صدها دنبالکننده در شبکههای اجتماعی لزوماً به معنای داشتن روابط صمیمی و حمایتکننده نیست.
گاهی یک یا دو دوست که بهت احترام میذارن، به حرفهات گوش میدن و در کنارشون احساس امنیت میکنی، میتونن نقش ارزشمندی در زندگیات داشته باشن.
البته دوستیهای خوب هم ممکنه با گذشت زمان تغییر کنن. بعضی رابطهها عمیقتر میشن و بعضی مسیر متفاوتی پیدا میکنن؛ این تغییرات همیشه به معنای شکست در دوستی نیست.
دوست واقعی کسی نیست که هرگز با تو اختلافنظر نداشته باشه؛ کسیه که حتی هنگام اختلاف، احترام و ارزش تو رو فراموش نکنه.
در رسانه نوجوانیم باور داریم روابط سالم یکی از بخشهای مهم رشد فردی و اجتماعی نوجوانانه.
حالا نوبت توست!
به نظرت مهمترین ویژگی یک دوست خوب چیه؟
صداقت و راستگویی
وفاداری و قابلاعتماد بودن
حمایت در روزهای سخت
احترام به حریم شخصی
خوشاخلاقی و داشتن لحظات شاد
نظرت رو با نوجوانیم به اشتراک بذار و بگو: از نظر تو یک دوست واقعی چه ویژگیای داره؟
برای حفظ حریم خصوصی، بهتره در بخش نظرات نام افراد یا جزئیات خصوصی روابطت رو منتشر نکنی.
نظرات خوانندگان
هنوز نظری منتشر نشده است. اولین نفر باشید.
برای ثبت نظر وارد حساب کاربری شوید.
nojavonim.ir